QR AIJSke qarsı gúresiw orayı vrachları: Niyazova Guljamila, Toxirova Dilfuza Nawqaslarǵa medicinalıq járdem kórsetiw waqtında medicina xızmetkerleri tek ǵana nawqaslardıń infekcion qáwipsizligine ǵana ǵamxolıq qılmastan, ózleriniń den sawlıǵı xaqqında da oylawı zárúr. Medicina xızmetkerleriniń den sawlıǵı qansha jaqsı bolsa, olar ózeriniń professionallıq wazıypasın talap dárejesinde atqarıwına imkaniyat jaratıladı. Medicina xızmetkerleriniń infekcion qáwipsizligin saqlawda, qan arqalı (gemokontakt) juǵatuǵın infekciyalar júdá áxmiyetli orın tutadı. Sońǵı waqıtları medicina xızmetkerleri arasında medicina avariyalarınan jábirlengenler sanı jıldan jılǵa artıp barmaqta, mısal ushın QR AIJSke qarsı gúresiw orayınıń bergen statistik maǵlıwmatları boyınsha medicina xızmetkerleri arasında sońǵı jılları, atap aytqanda 2024 jılı 17 jaǵdayda, al 2025 jılı bolsa 36 jaǵdayda medicina avariyalarınan jábirlengenler dizimge alınǵan. Solay etip 2024 jılǵa salıstırǵanda 2025 jılı medicina xızmetkerleri arasında medicinalıq avariya jaǵdayı 2,1 esege kóbeygenligi anıqlandı. Bunıń sebebi medicina xızmetkerleriniń sergekligi asqanlıǵın kórsetedi. Bul medicina avariyasınan jábirlengen medicina xızmetkerleri AIJSke qarsı gúresiw orayı tárepinen dispanser baqlawǵa alınıp kontakttan keyingi profilaktika (KKP) ilajları tolıq ámelge alırılǵan, hámde usı kúnge deyin ótkerilgen ilajlar nátiyjesinde olar arasında birde bir AIV infekciyasına shalınǵan jaǵdaylar ushıraspadı. Sonlıqtan medicina xızmetkerleri arasında kontakttan keyingi profilaktika ilajların ótkeriw áhmiyetli esaplanadı. Búgingi kúni AIV infekciyasınıń kontakttan keyingi rawajlanıw qáwpin kemeytiriwdiń tek ǵana eki usılı bar: kontakttan keyingi profilaktika hám hámiledar hayallardan balalarǵa AIVnıń ótiwininiń aldın alıw profilaktikasın ótkeriw. AIV infekciyası menen kontakttan keyingi profilaktika testten ótkeriw nátiyjelerin kútpesten kontakttan keyin bir neshe saat dawamında baslanıwı lazım: – 2 saattan 72 saatqa deyingi bolǵan dáiwrde ótkeriliwi maqsetke muwapıq; – KKP kollanǵanda zárúr bolǵan tekseriwlerdi ótkeriw ushın kontaktta boǵan medicina xızmetkerine kesellik tariyxı ashılıp, oǵan barlıq laboratoriyalıq tekserw nátiyjeleri, profilaktikanı ótkeriwge xabardarlıq tiykarında razılıq beriwi xaqqıdaǵı maǵlıwmatlar, sonday-aq KKP ushın tayarlanǵan dárilerdiń atamaları xámde muǵdarları kiritiledi. – KKP 4 xápte múddetke usınıs etiledi. AIV menen kontakt jaǵdayı júz bergen adamlarǵa járdem kórsetken emlew-profilaktika mákemesi KKP ótkeriliwi yamasa ótkerilmewine qaramastan, bul júz bergen jaǵday xaqqında belgilengen tártipte AIJSke qarsı gúrusiw orayına maǵlıwmat beriwi shárt. Solay etip, medicina avariyasınan jábirlengenler arasınd kontakttan keyingi profilaktik jumısların óz waqtında ótkeriw medicina xızmetkerleri arasında gemokontakt infekciyalar, sonday-aq AIV infekciyası menen zárerleniwdiń aldın alıwda úlken áxmiyetke iye.
Medicina xızmetkerleri arasında kontakttan keyingi profilaktika
10






